Dossier  Teatru  Edwarda  Gramonta  "TERMINUS  A  QUO" - <Ściągnij w formacie RTF>

Kontakt:
Teatr Edwarda Gramonta "TERMINUS  A  QUO"
Nowosolskie Alternatywne Stowarzyszenie Artystów - NASA
ul. T. Kosciuszki 33  67-100 Nowa Sól
tel. 0-68 458-38-99  tel.kom. 0-608  186-520

“TERMINUS A QUO”, założył (4 stycznia 1976roku) i stworzył na swoje podobieństwo demiurg, brodacz i skandalista teatralny, wizjoner, mistrz pióra i twardej ręki reżyserskiej - Edward Gramont, pracując od podstaw nad formą a także metodą pracy twórczej. Pisał i tworzył, tworzył i pisał – miewał sny. To wszystko działo się i nadal ( o zgrozo!) się dzieje w mieście magicznym jakim jest Nowa Sól vel Stary Cukier gdzie uwięziony między biegunami N-S Edward Gramont wykuł swój wehikuł nieskończoności. Pomagali mu w tym początkowo anonimowi tragarze, później znani tu i ówdzie szerpowie sceniczni i obsceniczni, którzy próbowali dźwignąć z posad bryłę swego świata, swej nierzeczywistej rzeczywistości. W zbiorze aktorów, którzy zapisali się już mocno w pamięci są: Edward Gramont, Cezary Molenda, Eliasz Gramont, Irena Kasprzak, Agata Wojtkowiak, Agnieszka Buczkowska, Tomasz Michniewicz, Zdzisław Grabowski, Katarzyna Mikołajczak, Aneta Sznajdrowska, Wiesław Majos, Joanna Brzoza, Katarzyna Brzoza, Magdalena Teszner, Marzanna Jasińska, Katarzyna Turok, Agnieszka Brzóz, Jakub Kapral, Justyna Stasik, Michał Kasprzak, Marta Rudziakowicz, Przemysław Kubicki, Joanna Pałka, Tomasz Foltyn, Konrad Gramont, Anna Młynarczyk, Agnieszka Szczepanik Agnieszka Kołodyńska, Magdalena Różczka, Dorota Niemycka-Baturo, , Jarosław Bitner, Katarzyna Rybarczyk, Agnieszka Małecka, Marek Cholewa, Marek Pisarczyk, Paweł Stawarz, Daniel Kalinowski, Domiinik Złotkowski, Robert Kunysz, Agata Staszewska, Barbara Trzeciak Ewelina Szymańska, Wiesław Majewski, , Jakub Osypiński, Paweł Kutny, Marlena Lis, Anna Hofman, Joanna Bratuś, Aleksandra Samborska, Sławomir Dębowicz, Halina Lech, Adriana Boś, Piotr Lewkowicz, Piotr Osypiński, Jerz Pruski, Karol Mirowicz, Damian Kołtko, Czesława Soroczyńska, Waldemar Buśko i wielu innych.

Prosperita teatru to przede wszystkim twórczość, na którą złożyły się wyprodukowane orzez TAQ monodramy, spektakle kameralne, widowiska plenerowe. Teatr powstał w czasach peerelu 4 stycznia 1976 roku w Zakładowym Domu Kultury “Odra” Nowosolskiej Fabryki Nici “Odra” w Nowej Soli gdzie działał do wiosny 1979 roku, potem przez kilka miesięcy działał w Młodzieżowym Domu Kultury w Głogowie (1979) by przenieść się na poczętku roku 1980 do Nowosolskiego Domu Kultury gdzie pracował do sierpnia. Właśnie wtedy w połowie sierpnia 1980 roku teatr znajduje siedzibę w Miejsko-Gminnym Ośrodku Kultury w Nowym Miasteczku gdzie pracuje do 30 czerwca 1981 roku. 1 lipca 1981 roku teatr wraca do Nowej Soli do Nowosolskiego Domu Kultury “Budowlani” przemianowanego później na “Panopticum” by wreszcie od 2005 roku działać samodzielnie pod szyldem Nowosolskiego Alternatywnego Stowarzyszenia Artystów – NASA. 10 czerwca 1994 roku, teatr otrzymuje od miasta Nowej Soli salę teatralną, przy ulicy Tadeusza kościuszki 33, która otrzymuje imię legendarnego aktora Teatru “Laboratorium” Jerzego Grotowskiego - Ryszarda Cieślaka.

Od początku swego istnienia "TERMINUS A QUO" był teatrem niepokornym, poszukującym, kontestującym, eksperymentującym - przekraczającym sztywne ramy teatralne, ale też sentymentalnie powracajacy od czasu do czasu do klasyki czy też do spektakli utrzymanych w kategoriach głębokiej poetyki. Teatr, świadomie odrzucił maskę jako środek wyrazu, na rzecz aktora prawdziwego wywodządzego się z tradycji teatru Konstantego Stanisławskiego czy Jerzego Grotowskiego. W ten sposób osiągnięty został cel w postaci charyzmatycznej gry aktorów, własnej, niekłamanej, charakterystycznej poetyki i niepowtarzalnego klimatu wyróżniającego ów zespół w szerokiej plejadzie amatorskich otwartych niszowych i alternatywnych cudacznych teatrów. "TERMINUS A QUO" to teatr na walizkach mierzący się z karkołomnymi zdawałoby się przedsięwzięciami, z jednej strony występujący na profesjonalnych scenach takich jak: Teatr im.C.K. Norwida w Jeleniej Górze, Teatr im.A. Mickiewicza w Częstochowie, Teatr Lubuski im.L. Kruczkowskiego w Zielonej Górze, Teatr "Miniatura" w Gdańsku, Teatr im. Modrzejewskiej w Legnicy - z drugiej zaś grający w miejscach naznaczonych legendą teatru otwartego w Ośrodku Badania Twórczości Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu, w Ośrodku Praktyk Teatralnych w Gardzienicach, w Teatrze 8 Dnia w Poznaniu czy w Teatrze "Kana" w Szczecinie , nie wspominając o całej plejadzie ośrodkow kultury, szkołach czy też plenerach w najodleglejszych miejscach w całym kraju.

Teatr TAQ grywał więc również w miejscach nietypowych jak plenery Gór Kamiennych w Niedamirowie i plenery Gór Sowich w Srebrnej Górze. Elektryzował, bulwersował i rozjarzał swoimi imprezami nie tylko mieszkańców Nowej Soli ale także: Szydłowca, Sandomierza, Hrubieszowa, Lipska, Barlinka, Miastka, Myśliborza, Liciążnej, Cieszyna, Pniew, Mogilna, Zielonej Góry, Żar, Gniezna, Suwałk, Świdnicy, Wrocławia, Krakowa, Inowłodza, Bielawy, Poznania, Kielc, Tomaszowa Mazowieckiego. TAQ występował na wielu festiwalach między innymi: KONFRONTACJE TEATRALNE w Lublinie – nurt OFF, UNIDRAM w Poczdamie (Niemcy), ŁÓDZKIE SPOTKANIA TEATRALNE w Łodzi (pięciokrotnie), MIĘDZYNARODOWY FESTIWAL TEATRALNY – “MALTA” – nurt OFF w Poznaniu (czterokrotnie), REMINISCENCJE TEATRALNE w Krakowie, POBOCZA TEATRU w Toruniu (pięciokrotnie), ZDERZENIE - THE CRASH w Kłodzku, WINDOWISKO w Gdańsku (sześciokrotnie), FORTALICJE - BIS w Zamościu, BARBÓRKOWE SPOTKANIA TEATRALNE w Dąbrowie Górniczej, SZTAMA w Olecku (ośmiokrotnie), SUWALSKIE EKSPLORACJE TEATRALNE - SET w Suwałkach (siedmiokrotnie), LA STRADA w Kaliszu, TYSKIE SPOTKANIA TEATRALNE w Tychach (dwukrotnie), FESTIWAL HORYZONTALNY w Chodzieży (trzykrotnie), OTWARTY FESTIWAL TEATRÓW AMATORSKICH “ODEON” w Andrychowie (ośmiokrotnie), PRZEGLĄD TEATRÓW ALTERNATYWNYCH w Kielcach (pięciokrotnie), FESTIWAL TEATRU OTWARTEGO w Świdnicy (trzykrotnie), FORUM TEATRÓW NIEZALEŻNYCH “TRANSFORMACJE” w Świdnicy (siedmiokrotnie), ZGIERSKIE SPOTKANIA MAŁYCH TEATRÓW “SŁODKOBŁĘKITY” w Zgierzu(czterokrotnie), REGIONALNY MITYNG TEATRALNY w Gnieźnie, (ośmiokrotnie), FESTIWAL MAŁYCH FORM TEATRALNYCH I KABARETOWYCH w Myśliborzu (dziewięciokrotnie), BIESIADA TEATRALNA “WEJRZENIA” w Maszewie (dwukrotnie) Teatr ten dał się poznać również teatr organizujący imprezy własne jak SPOTKANIE TEATRÓW AMATORSKICH, MEETING TEATRÓW AMATORSKICH – META, MEETING TEATRÓW ALTERNATYWNYCH – META, FESTIWAL NASA, TURNIEJ POETYCKI O PIERŚCIEŃ KINGI MEETING TEATRÓW INTERESUJĄCYCH - MIT

Warsztaty teatralne “Impuls tworzenia” zaowocowały w Nowej Soli, Jeleniej Górze, Radomiu, Szydłowcu, Kielcach, Lublinie, Łodzi, Świdnicy, Bukowinie Tatrzańskiej, Myśliborzu interesującymi doświadczeniami, w tym także pracą z osobami niepełnosprawnymi w Warsztatach Terapii Zajęciowej w Lublinie. Metoda pracy Edwarda Gramonta z aktorami to odkrycie u aktora motywu twórczego, który pozwola mu na całkowite poznanie swojego “ukrytego (ukrywającego się!)ja , poznanie przestrzeni scenicznej, w której operuje aktor a także dobranie odpowiednich cech warsztatowych i psychofizycznych, w celu realizacji zadania - roli, bądź etiudy, by w efekcie powstał aktor partner – twórcy, reżysera. Na repertuar teatru TAQ złożyły się 200 premiery, z których znakomita część to pomysły lidera grupy Edwarda Gramonta. Edward Gramont napisał prawie wszystkie scenariusze, z czego pokaźna część to spektakle autorskie. Wśród autorskich spektakli Gramonta znajdujemy "NARZĘDZIA TORTUR", "NOWĄ SZTUKĘ ZAKOPIAŃSKĄ", "W LABIRYNCIE POSZARPANYCH SKAŁ", "SYSI", "ZAWOŁANIE", "DAIMONION", "LUSTRADA", "WĘZEŁ GORDYJSKI", USTA/LENIA”, “BOSKI FIDEL CASTRO”, “DERWISZE”, “LASKI”, “SZELESTNICA”, “ZABAWA W CZEKANIE NA ZABAWʔ, “TRZCINY”.

Spektakle TERMINUSA to najczęściej adaptacje utworów literackich. Utwory te często należą do kanonu literatury światowej, ale też są wśród nich utwory zupełnie nieznane. Wśród najwartościowych prac trzeba zaliczyć: "FINNEGANS WAKE" Jamesa Joyce'a, "TYRANIA" Miodraga Bulatovicia, "ZAMEK BOUCHOUT 1927" Fernando del Paso, "SKOWYT" Allena Ginsberga, "KOBIETA I MYSZ" Dylana Thomasa, "MISTYFIKACJE" Waldemara Żelaznego, "ZBRODNIA I KARA" Fiodora Dostojewskiego, "VII SERMONES AD MORTUOS" Carla Gustawa Junga, "PRZEBUDZENIE" Alejandry Pizarnik, "ZIEMIA JAŁOWA" Thomasa Stearnsa Eliota, "PROSTO W TWARZ" Luisa Britto Garcii, "POD WULKANEM" Malcolma Lowry. Zupełnie osobnym rozdziałem są osobliwe realizacje spektakli klasycznych, w których wyraźnie dominuje pierwiastek twórczości TERMINUSA - dotyczy to "Antygony" Sofoklesa, "Wariata i zakonnicy" Stanisława Ignacego Witkiewicza “Klątwy” Stanisława Wyspiańskiego oraz "Publiczności" Federica Garcii Lorca /z tego spektaklu Edward Gramont wyodrębnił dwie niezależne od siebie sztuki: "Solo głupiego pastucha" i "Trzy białe konie i Julia".

Edward Gramont zrealizował kilka spektakli inspirując aktorów do poszukiwa własnego języka i tak powstały między innymi spektakle uliczne, które są wspólną pracą aktorów i reżysera: "GO!", "RADŻAS","TSUNAMI", “Ta/siemietz”, “Taśpok”, “Wyglądanie”, Odnotować można w TERMINUSIE prace innych autorów co dowodzi, że nie istnieje w tym teatrze terror artystyczny. Do autorów, którzy samodzielnie zrealizowali swe prace należą: Jagoda Bendowska, Piotr Osypiński, Agata Wojtkowiak, Irena Kasprzak, Lechosław Drewicz i Eliasz Gramont. Ważnym elementem w realizacji spektakli TERMINUSA jest oprawa muzyczna, która w większości używana jest z istniejącej już sferze muzycznej /kasety magnetofonowe i płyty kompaktowe/ ale były też próby znalezienia własnych kompozytorów. Muzykę dla TERMINUSA tworzyli: Janusz Lewandowski, Waldemar Goliński, Artur Niemiec, Dorota Stojecka, Lechosław Drewicz, Eliasz Gramont. Autoportret TERMINUSA zamyka się 2750 wystawieniami teatru, w 202 miejscowościach w kraju, na Litwie i w Niemczech, który ciągle występuje i jest w drodze. Wśród działań niekonwencjonalnych warto też odnotować bardzo udaną realizację aktorską spektaklu Jerzego Kaliny – “Winokrąg” zrealizowaną na Winnym Wzgórzu w Zielonej Górze 11 września 2004 a także widowisko “Winne” zrealizowane na Placu Starej Gazowni w Zielonej Górze 10 września 2005 roku wg pomysłu, scenariusza i w reżyserii Edwarda Gramonta, z muzyką Eliasza Gramonta, kostiumami Anny Młynarczyk i oprawą plastyczną Katarzyny Mikołajczak, Aleksandry Wojanowskiej i Cezarego Molendy.


Nagrody

Teatr "Terminus a quo" brał udział w wielu festiwalach teatralnych, na których zdobywał rozmaite laury. Oto niektóre z nich:

1992 - Zgorzelec - wyróżnienie I stopnia dla spektaklu "LITETI,MANOLI,HIPETE" wg prozy Heinara Kiphardta podczas Ogólnopolskich Spotkań Amatorskich Teatrów Jednego Aktora. Monodram w wykonaniu Marka Cholewy.

1996 - Bydgoszcz - I nagroda dla spektaklu Edwarda Gramonta "SCENY SYMULTANICZNE" podczas I Ogólnopolskich Prezentacji Scen Plastycznych.

1996 - Toruń - III nagroda dla spektaklu "ANNA LIVIA,GOTHA POTWÓR" wg prozy Jamesa Joyce'a podczas Ogólnopolskiego Festiwalu "POBOCZA TEATRU".

1996 - Ciechanów - wyróżnienie i nagroda publicznocci dla spektaklu Edwarda Gramonta "NOWA SZTUKA ZAKOPIAŃSKA" podczas IV Ogólnopolskiego Festiwalu Teatralnego "DIONIZJE"

1996 - Rypin - III nagroda dla spektaklu Edwarda Gramonta "NOWA SZTUKA ZAKOPIAŃSKA" podczas XXIV Rypińskiej Wiosny Teatralnej.

1997 - Andrychów - III nagroda dla spektaklu Edwarda Gramonta "W LABIRYNCIE POSZARPANYCH SKAŁ” podczas IV Ogólnopolskiego Otwartego Festiwalu Teatralnego "ODEON '97".

1997 - Ciechanów - wyróżnienie dla spektaklu "SPOKOJNIE" wg prozy Wiliama Bourroughsa podczas V Ogólnopolskiego Festiwalu Teatralnego "DIONIZJE".

1997 - Rypin - nagroda dla spektaklu "SPOKOJNIE" wg prozy Wiliama Bourroughsa podczas XXV Rypińskiej Wiosny Teatralnej.

1997 - Wałcz - nagroda GRAND PRIX dla spektaklu Edwarda Gramonta "DAIMONION" podczas XX Jubileuszowego Turnieju Sztuki Recytatorskiej "WOBEC WŁASNEGO CZASU".

1998 - Andrychów - III nagroda dla spektaklu Edwarda Gramonta "NOWA SZTUKA ZAKOPIAŃSKA" podczas V Ogólnopolskiego Otwartego Festiwalu Teatralnego "ODEON'98".

1998 - Toruń - nagroda GRAND PRIX dla spektaklu Edwarda Gramonta "NARZĘDZIA TORTUR" podczas VI Ogólnopolskiego Festiwalu "POBOCZA TEATRU".

1998 -Łódź - I nagroda dla spektaklu Edwarda Gramonta "NARZĘDZIA TORTUR" podczas Łódzkich Spotkań Teatralnych.

1999 - Wałcz - I nagroda dla spektaklu "PRZESŁUCHANIE" wg "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego. Monodram w wykonaniu Marka Cholewy. - wyróżnienie dla spektaklu "LA MAL CASTREE" wg prozy Emmy Santos. Monodram w wykonaniu Agnieszki Kołodyńskiej.

2000 - Bydgoszcz - nagroda Miejskiego Ośrodka Kultury dla spektaklu Edwarda Gramonta "ADIAFORA" podczas V Ogólnopolskich Prezentacji Scen Plastycznych.

2000 – Ciechanów – wyróżnienie dla spektaklu Edwarda Gramonta “NARZĘDZIA TORTUR”, podczas VIII Festiwalu Teatralnego “Dionizje 2000”

2001 - Elbląg - I nagroda w kategorii recytacji dla JOANNY PAŁKI podczas V Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuki Słowa "CZY TO JEST KOCHANIE?".

2001 - Ostrów Wielkopolski - nagroda dla Edwarda Gramonta za scenografię do spektaklu "ANTYGONA" podczas II Ogólnopolskiego Festiwalu Teatrów Niezawodowych.

2002 - Andrychów - I nagroda dla spektaklu Edwarda Gramonta "POCZEKALNIA" podczas VIII Ogólnopolskiego Otwartego Festiwalu Teatralnego "ODEON".

2002 - Elbląg - wyróżnienie dla spektaklu "CESARZOWA MEKSYKU" wg prozy Fernando del Paso podczas VI Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuki Słowa "CZY TO JEST KOCHANIE?...". Monodram w wykonaniu Joanny Pałki.

2002 - Zgorzelec - wyróżnienie dla spektaklu "CESARZOWA MEKSYKU" wg prozy Fernando del Paso podczas Ogólnopolskich Spotkań Amatorskich Teatrów Jednego Aktora. Monodram w wykonaniu Joanny Pałki.

2003 – Chodzież – nagroda aktorska dla Aleksandry Wojanowskiej za rolę Prometeusza w spektaklu „Narzędzia tortur” podczas II Ogólnopolskiego Festiwalu Horyzontalnego Małych Form Teatralnych.

2003 – Zgierz – I nagroda dla spektaklu Edwarda Gramonta “Zawołanie”, nagroda aktorska dla Katarzyny Mikołajczak za rolę w spektaklu Edwarda Gramonta “Zawołanie”. Zgierskie Spotkania Małych Teatrów “DZIEWIĄTE SŁODKOBŁĘKITY”

2004 – Chodzież – wyróżnienie dla spektaklu Edwarda Gramonta “Usta/lenia” podczas III Ogólnopolskiego FESTIWALU HORYZONTALNEGO Małych Form Teatralnych

2004 – Zgierz – nagroda za pomysł i wykonanie spektaklu Edwarda Gramonta “Usta/lenia” podczas Zgierskich Spotkań Małych Teatrów “DZIESIĄTE SŁODKOBŁĘKITY”

2004 – Gdańsk – nagroda dla Edwarda Gramonta za grę konwencjami teatralnymi w spektaklu autorskim “Usta/lenia” podczas VI Ogólnopolskiego Festiwalu Sztuk Autorskich i Adaptacji “WINDOWISKO” – Gdańsk – Sopot 2004

2004 – Kraków – nagroda aktorska dla Agnieszki Buczkowskiej, Katarzyny Mikołajczak, Katarzyny Rybarczyk za kreacje w spektaklu Edwarda Gramonta “Zawołanie” podczas I FESTIWALU TEATRALNEGO W SCENIE “i”

2006 – Pułtusk – I nagroda FESTIWALU dla spektaklu Edwarda Gramonta “Usta/lenia”. Nagroda “Tygodnika Ciechanowskiego” dla najlepszego wykonawcy IV Festiwalu Teatrów Studenckich ATENA 2006.

2007 – Pułtusk – nagroda aktorska dla Michała Kasprzaka za wykonanie monodramu „Ja Ediczka” wg prozy Eduarda Limonowa podczas V Festiwalu Teatrów Studenckich ATENA 2007

2007 – Częstochowa – I nagroda dla spektaklu „Usta/lenia” Edwarda Gramota podczas II OGÓLNOPOLSKIEGO FESTIWALU TEATRÓW OGRÓDKOWYCH W ALEJACH

2008 – Przemyśl – nagroda Grand Prix za spektakl „Zabawa w czekanie na zabawę” podczas Przeglądu Form Teatralnych Wojska Polskiego. Zespół wystąpił pod nazwą 2S-1 i reprezentował Klub Garnizonowy Sulechów, to był wynik współpracy z chorążym WP Tomaszem Rybarczykiem

2008 – Cieszyn – I nagroda ZŁAMANY SZLABAN w kategorii off teatr za spektakl „Usta/lenia” podczas XIX Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego „BEZ GRANIC

2008 – Częstochowa – III nagroda dla spektaklu „Zabawa w czekanie na zabawę” podczas III OGÓLNOPOLSKIEGO FESTIWALU TEATRÓW OGRÓDKOWYCH W ALEJACH

2008 – Zgierz – Nagroda Zofii Uzelac dla spektaklu „Zabawa w czekanie na zabawę” podczas Zgierskich spotkań małych teatrów CZTERNASTE SŁODKOBŁĘKITY

2008 – Nowa Sól – Teatr otrzymuje roczną nagrodą w dziedzinie kultury Statuetkę ODRZANY za wybitne osiągnięcia na rzecz rozwoju i promocji miasta Nowej Soli

2009 – Wrocław – nagroda aktorska dla Konrada Gramonta za rolę Janicka w spektaklu „Nowa sztuka zakopiańska” podczas OGÓLNOPOLSKICH PREZENTACJI TEATRÓW AMATORSKICH – OPTA 2009